Doğal gaz tesisatları; yüksek basınç, yanıcılık ve patlayıcılık riskleri barındırması sebebiyle mühendislik hesaplamaları ve yasal denetimler altında inşa edilmek zorundadır. Ankara sınırları içerisinde bir konuta veya ticari işletmeye doğal gaz hattı çekilmesinin ilk ve en önemli adımı Doğal Gaz Proje Çizimi aşamasıdır.
Başkentgaz prosedürlerine göre, onaylı bir projesi bulunmayan hiçbir tesisata gaz arzı sağlanması yasal olarak mümkün değildir.
Doğal Gaz Projesi Nedir ve Neden Çizilmelidir?
Doğal gaz projesi; yapının mimari planı üzerinde doğal gaz boru hattının izleyeceği rotayı, boru çaplarını, kullanılacak cihazların (kombi, ocak, şofben, kazan, radyant ısıtıcı vb.) yerlerini, tüketim değerlerini ve havalandırma (menfez) detaylarını gösteren, bilgisayar destekli (genellikle ZetaCAD yazılımı ile) hazırlanan resmi bir mühendislik planıdır.
Proje çizilmesinin ve Başkentgaz onayına sunulmasının temel amaçları şunlardır:
Can ve Mal Güvenliği: Gaz borularının güvenli alanlardan geçmesini sağlamak, şaftların ve havalandırmaların standartlara uygunluğunu denetlemek.
Doğru Çap Hesabı (Hız ve Basınç Kaybı): Gazın cihazlara ulaştığında yetersiz kalmaması veya aşırı basınç oluşturmaması için boru çaplarının matematiksel olarak hesaplanması.
Yasal Regülasyon: Tesisatın EPDK ve Başkentgaz İç Tesisat Şartnamesi’ne tam uyumlu olduğunun tescillenmesi.
Hangi Durumlarda Doğal Gaz Projesi Çizilmesi Zorunludur?
Ankara’da sadece ilk defa gaz alırken değil, mevcut düzen üzerinde yapılan birçok değişiklikte de yeniden proje çizilmesi gerekir:
İlk Abonelik (Yeni Tesisat): Binaya veya daireye ilk defa doğal gaz hattı çekildiğinde.
Cihaz Değişikliği veya İlavesi: Mevcut tesisata yeni bir cihaz eklendiğinde (örneğin sadece ocak kullanılırken kombi takılması) veya mevcut kombinin kapasitesi (kW değeri) değiştirildiğinde.
Cihaz Yerinin Değiştirilmesi: Mutfak tadilatı sebebiyle ocağın veya kombinin yerinin değiştirilmesi (mesafe ne kadar kısa olursa olsun yasal olarak proje yenilemesi gerektirir).
Kazan Dairesi ve Merkezi Sistem Dönüşümleri: Kömürlü veya sıvı yakıtlı kazanlardan doğal gazlı merkezi ısıtma sistemlerine geçişlerde.
Abonelik Ayrılması veya Birleştirilmesi: Tek sayaçtan beslenen bir mülkün iki ayrı sayaca dönüştürülmesi veya tam tersi durumlarda.
Adım Adım Başkentgaz Proje Çizim ve Onay Prosedürü
Doğal gaz projesinin çizilmesi ve onaylanması süreci, tamamen dijital altyapılar üzerinden yürütülür ve belirli bürokratik basamakları içerir:
1. Yetkili Firma Seçimi ve Yerinde Röleve Alınması
Kritik Yasal Zorunluluk: Doğal gaz projesi çizme yetkisi yalnızca Başkentgaz sertifikasına, büro tescil belgesine ve kadrosunda yetkili Makine Mühendisi barındıran firmalara aittir. Yetkisiz kişilerin veya standart tesisatçıların proje çizme ya da sisteme yükleme yetkisi kesinlikle yoktur.
Sertifikalı firmanın makine mühendisi veya teknik personeli adrese gelerek röleve alır. Bu aşamada mülkün mimari yapısı incelenir, cihazların konumu belirlenir, boru hattının geçeceği güzergah milimetrik olarak ölçülür.
2. Bilgisayar Destekli Proje Çizimi ve Mühendislik Hesapları
Mühendis, sahada aldığı ölçümleri Başkentgaz’ın entegre olduğu dijital çizim programına (ZetaCAD) aktarır. Program üzerinde şu kritik teknik detaylar ve hesaplamalar şekillendirilir:
İzometrik Şema: Tesisatın 3 boyutlu boru rotası çıkarılır.
Borunun Çap Hesabı: Gaz debisi ve boru uzunluğuna göre $1/2"$, $3/4"$, $1"$, $1\ 1/4"$ gibi boru çapları otomatik ve manuel olarak hesaplanır. Toplam basınç kaybının ($h$) evsel hatlarda 1,0 mbar değerini geçmemesi şarttır.
Cihaz Seçimleri: Kullanılacak kombinin hermetik (yoğuşmalı) cinsi, bacasının çıkış noktası ve ocağın konumlandırılması mimariye işlenir.
3. BAŞKENTPRO Üzerinden Dijital Onay Süreci
Çizimi tamamlanan ve mühendis tarafından dijital imza ile onaylanan proje, Başkentgaz’ın online proje onay sistemi olan BAŞKENTPRO portalına yüklenir.
Başkentgaz bünyesindeki proje denetleme mühendisleri, projeyi güncel teknik şartname maddelerine göre inceler.
Eğer projede şartnameye aykırı bir durum (örneğin borunun yatak odasından geçirilmesi, havalandırma menfezinin eksik olması, banyo içine kombi planlanması gibi) varsa proje REDDEDİLİR ve düzeltilmesi için firmaya iade edilir.
Herhangi bir usulsüzlük yoksa proje dijital olarak ONAYLANIR ve sisteme onay kodu (vize) düşer.
4. Tesisat Yapımı ve Gaz Açma Randevusu
Proje dijital onayı aldıktan sonra, yetkili firmanın sertifikalı ustaları projeye birebir sadık kalarak sahada fiziki montajı (boruların çekilmesi, cihazların bağlanması) gerçekleştirir. Montaj bittikten sonra Başkentgaz'dan gaz açma randevusu talep edilir ve denetmenlerin yerinde yapacağı son kontrolle süreç tamamlanır.
Proje Çiziminde Başkentgaz Şartnamesi’nin Kesin Kuralları
Başkentgaz projelendirme esnasında şu can güvenliği kurallarından kesinlikle taviz vermez ve aksi durumlarda projeyi doğrudan reddeder:
Yasaklı Alanlar: Doğal gaz boruları kesinlikle yatak odalarından, banyolardan, asansör boşluklarından ve havalandırma şaftlarının içinden geçirilemez.
Baca Montajı: Hermetik cihazların (kombi) bacaları, apartman aydınlatma boşluklarına verilemez. Doğrudan dış atmosfere açık, hava sirkülasyonu olan alanlara uzatılmalıdır.
Kapalı Alan Koruması: Boruların asma tavan veya lambri gibi kör/kapalı alanlardan geçmesi zorunluysa, buralarda sızdırmaz kılıf borusu kullanılması ve projenin bu detayla çizilmesi şarttır.
